Ұстаз – жас ұрпақтың рухани сәулеткері, қоғам, халық өзінің үміті мол болашағын тапсыратын сенімді өкілі. Олар сол сенімді ақтай отырып, зерделі де зерек, парасатты, ұлттық және адамзаттық құндылықтарды бойына дарытқан тұлғаларды тәрбиелеуде. Ұстаз да диқан сияқты. Ол әр адамның жанына білім дәнін себеді. Әр шәкіртін аялап өсіріп, өмір атты шексіз ғаламға  топшысын қатайтып ұшырады. Дәлірек айтсақ, адамды өмір сүре білуге тәрбиелейді. Сол үшін бойындағы асыл қасиеттерін шәкірттеріне сіңіріп, тер төгеді.

Осы ұстаздар жайында халқымыздың ұлы батыры Бауыржан Момышұлы "Ұстаздық – ұлы құрмет. Себебі, ұрпақтарды ұстаз тәрбиелейді. Болашақтың басшысын да, данасын да, ғалымын да, еңбекқор егіншісін де, кеншісін де ұстаз өсіреді... Өмірге ұрпақ берген аналарды қандай ардақтасақ, сол ұрпақты тәрбиелейтін ұстаздарды да сондай ардақтауға міндеттіміз” деген.

Бүгінгі әңгімеміз осындай бала бағбанының бірі – Жанғасинова Мейрамгүл Түсіпқызы туралы болмақ. Мейрамгүл Түсіпқызы қазіргі Тарбағатай ауданы Жантікей ауылының тумасы. 1971 жылы Қ.Сәтпаев атындағы мектеп табалдырығын аттаған талапты қыз оқушы кезден-ақ өзінің спортқа жақындығын көрсете бастады. Мейрамгүл Семей қаласында өткен облыстық оқушылар спартакиадасында 800 метр қашықтықты 2,16 секундта жүгіріп өтіп, спорт шеберіне кандидат нормасын орындады. Орта мектепті тәмамдаған соң Ермак қаласындағы физкультура техникумына түскен жас бойжеткен 15 одақтас республика арасында өткен спартакиадаға қатысып, 1500 метр қашықтықта бас бәйгені иеленіп, Павлодар облысының мәртебесін үстем етеді. Сондай-ақ, Львов қаласындағы жоғары әскери училищеде (ЛВВПУ) 6 айлық курстан өткен жас таланттың запастағы офицерлік шені бар. Ұстаздық жолын 1985 жылы Егінбұлақ сегізжылдық мектебінде дене шынықтыру пәні мұғалімдігінен бастаған Мейрамгүл Түсіпқызы 2000 жылдан сол мектептегі мектепалды даярлық тобында тәрбиеші бола жүріп, 1-6 сыныптарға музыка пәнінен сабақ берді және кітапханашы қызметін қоса атқарды.

Өз ісіне берілген, жаңалықты жатсынбай қабылдайтын, шәкіртінің жанына нұр құйып, өмірге өзі де бақытты болып, өзгелерді де бақытқа жеткізсем деп жүретін ұстаздардың жөні де, жолы да бөлек. 2004 жылы оның «Қазақстан мектебі» журналында жеке шығармашылығынан «Туған жерге сағыныш», «Тарбағатай таулары» атты өлеңдері жарық көрген. 2005 жылы аймақтық семинарда «Ойын және оның түрлері» баяндамасын жасаса, 2006 жылы «Ауылдың үздік мұғалімі» деп танылып, аудан әкімінің марапатына ие болды. 2007 жылы «Тәрбие құралы» журналында «Анамызға мың алғыс», «Төрт түлік» тақырыптарында сабақтары жарық көрді. 2008 жылы «мектепалды даярлық» журналына «Құстар – біздің досымыз», «Сөз анасы - сәлем» сынды сабақ әзірлемелері жарияланды. Ұстаздардың аудандық тамыз Кеңесінде «Халықтық педагогика – асыл мұра», аудандық педагогикалық оқуларда «6 жасарларды коммуникативтік тұрғыда тәрбиелеу» тақырыптарында баяндамалар жасап өз тәжірибесін ортаға салды. Міне, осылайша ауыл мұғалімі - Мейрамгүл Түсіпқызы өзін ізденіспен жұмыс істейтін, бала жүрегіне жол тауып, жаңашылдықты ұстаздық іс-әрекетіне үнемі енгізе білетін қырларынан көрсетті десек артық емес. 2010 жылы денсаулығына байланысты Алматы қаласындағы емдеу орталығында ем қабылдап, уақытша зейнеткерлікке шықты.

2012 жылы Ауданның білім жүйесінің болашағы жарқын болуына сіңірген ұзақ жылғы еңбегі және жеке адамды қалыптастыруға, сапалы білім алуға жағдай жасаудағы ізденістері мен табыстары үшін Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мерекесіне орай АББ бөлімінің мақтау грамотасымен марапатталған ұстаз еңбегі лайықты бағасын алды.

Қазіргі күні Мейрамгүл жан жары Қайрат екеуі берекелі отбасында Медет, Әли атты арыстай екі ұл өсіріп отырған бақытты ата-ана. Үлкені Алматыда тұрады, үйленіп екі немере сүйгізіп отыр. Ал, кішісі Семей шаһарындағы педагогикалық колледжде музыка мамандығы бойынша грантта оқиды.

Отбасының ұйытқысы, саналы өмірін өз балаларының тәрбиесі мен шәкірттерінің білімді, тәрбиелі азамат ретінде қалыптасуымен қатар алып жүруге арнаған, өзі спорт шебері Мейрамгүл Түсіпқызын 50 жылдық мерейтойымен құттықтаймыз! Сізге шығармашылық табыстар тілей отыра, мықты денсаулық, бала-шағаңыздың ортасында, шәкірттеріңіз үшін шаттанып, бақытты да ұзақ өмір сүруіңізге тілектеспіз.

Бақыт МҮЛІКОВА

Адамдардың ғұмыры мәңгілік болмаса да, өздерінің қажырлы еңбегімен, абзал қасиеттерімен, жарқын да мағыналы өмір жолдарымен артына өшпес із қалдырады, аты аңызға айналады. Көкпекті өңірінде кезінде өмір сүрген қоғам, халық, жеткіншек алдындағы азаматтық, кәсіптік борышын өзіне тән іскерлікпен, абыроймен атқарған шынайы педагог – Жақия Шайжүнісұлы сондай асыл азаматтардың бірегейі. Қарапайым мінезімен, табиғат берген ұстаздық ұстанымымен, жемісті еңбегімен, балаларға деген шексіз сүйіспеншілігімен балалар үйін бірнеше жүздеген шәкірттердің алтын босағасына, қимас та қымбат ұяларына айналдырған ол нағыз педагог ретінде көптің есінде мәңгіге қалды.

Жақия Шайжүнісовтың педагогикалық жолы – мейірім мен жанашырлықтың, қамқорлықтың, қайырымдылықтың, рақымшылдықтың, төзімділік пен сабырдың және балаға деген махаббат пен сүйіспеншіліктің үлкен мектебі.

Балалар үйінің ыстығына күйіп, суығына тоңып, «Қайтсем осыларды адам қатарына қосамын» - деген тілектегі адамгершілік парызын ғұмырына арқау еткен жан Жақия Шайжүнісов. Панасыздарды киімі бүтін, тамағы тоқ дәрежеге жеткізумен бірге, патриоттық, адамгершілік, эстетикалық, еңбек тәрбиесімен баулып, олардың рухани дүниеден шет қалмауына күш-жігерін салды. Сол кездегі оқу мен еңбекті ұштастыра жүргізіп, жастық жалын мен азаматтық қасиетті қатар ұстаған Жақия Шайжүнісұлы түн ұйқысын бөліп, жарғақ құлағы жастыққа тимей, панасыздарға аға орнына аға, әке орнына әке, шеше орнына шеше бола білген. Осылайша, үлкен жүректің жылуы талай жанның бойында өмір отын маздатты. Аумалы-төкпелі заманда түрлі қиындықтардың салдарынан тағдырдың соққысына ұшыраған қамкөңіл жетімдермен ұзақ жылдар бойы тапжылмастан еткен үздіксіз де қажырлы еңбегі үшін Ж.Шайжүнісовке әуелі «Қазақ КСР-не еңбек сіңірген мұғалім», ал 1968 жылы Социалистік Еңбек Ері атағы берілді. Қазіргі таңда кезінде Жақия Шайжүнісұлының шарапатына бөленген, ел шаруашылығының сан саласына кірпіш болып қаланған түрлі ұлт өкілдерін құрайтын азаматтар мен азаматшалар жүздеп, мыңдап саналады. Ұзтаздың жарқын бейнесі олардың санасынан ешқашан өшпек емес.

Бір айта кетерлігі, Қ.Раев атындағы Көкпекті балалар үйінде Жақия Шайжүнісұлына арналған мұражайдағы альбомдарды қопарыстырғанымызда 1947 жылы Семей қаласында өткен облыстық олимпиадаға қатысқан балалар үйінің көркемөнерпаздарына сыйланған атақты орыс қолбасшысы А.В.Суворовтың өмірі мен қызметі туралы жазылған мұқабасы қалың көлемді кітапты көрдік. Онда «Көкпекті балалар үйінің ұлдар ансамбліне қазақ биі «Қара жорғаны» шебер орындағаны үшін» деген жазу сол кездегі облыстық білім беру бөлімінің меңгерушісінің орынбасары П.Левиннің қолымен расталыпты. Бұл дегеніңіз керемет қой! Соғыстан кейінгі ауыр жылдардың өзінде балаларды бос уақытында түрлі үйірмелерге қатыстыруға мүмкіндік жасап, олардың өнерге, білімге деген құлшыныстарын оятуы ұстаздың үлкен жетістігі екені белгілі.

Көкпекті балалар үйін аймақтағы ең мәртебелі мекемеге айналдырып, өзі ұзақ жылдар басқарған мекемені Одақ көлеміне әйгілі еткен мерейлі ұстаздың алақанының жылуын сезініп, қамқорлығын көріп өскен шәкірттері оны сағына, аса бір сүйіспеншілікпен, мақтанышпен еске алады.

Галина Михайловна Орсаева, педагог, еңбек ардагері:

-Сұрапыл соғыс жылдары мен соғыстан кейінгі қайта қалпына келтіру кезінде әр отбасында қиындық болды. Ал, балалар үйі сынды үлкен отбасындағы қиындықтардың салмағы тіптен көп еді. Осындай ел басына күн туған ауыр кезеңде балалар үйін басқарып, оны аяғынан тік тұрғызу жолында Жақия Шайжүнісұлының төккен тері мен күш-қуаты ұшан теңіз. Ол кездегі жетім балалар, көбінесе, ересек жаста болғандықтан, келе сала балалар үйіндегі шаруашылыққа араласып кететін. Үлкендердің жетекшілігімен олар шөп шабу, мал бағу, сиыр мен биелерді сауу, отын дайындау, бақша өнімдерін өсіруге араласатын. Осылайша, өздерін асырап, артылғанына киім мен оқу құралдары сатып алынып, жатын үйлерді жөндеуге жұмсалатын. Мұның барлығы Жақия ағаның еңбексіз бір күн де өмір сүруге болмайтынын балалар бойына сіңірген нарықтық экономиканың алғашқы дәндері еді. Келешекте көптеген балалар осының пайдасын көрді.

Жақия аға балалар үйін өркендету үшін жоғары шенді адамдардың алдына барудан ешқашан тайсалмайтын. Және өзінің мінезіндегі, адамдық бейнесіндегі кереметтей бір тартымдылығы, кез келген адамға сөзін дәлелді де тиянақты жеткізе білуінің арқасында оның бетін ешкім де қайтара алмайтын. Балалармен жұмыста ол үшін ұсақ-түйек мәселе жоқ еді. Мәселен, сыртқы келбет, тәртіп, мектеп, ата-аналарымыз, саясат, мемлекеттік қайраткерлер тағы басқа да көп тақырыптарда Жақия әке топ белсенділерімен күнделікті әңгімелесуді әдетке айналдырған-тын. Айта берсем, ұлағатты ұстаз, мерейлі әке туралы аңызға бергісіз естеліктердің ұшы-қиыры жоқ. Мені және менімен тағдырлас мыңдаған жетім баланы кездестіргені үшін үлкен жүректі Ұстаз алдында басымызды иіп, шексіз алғыс айтқымыз келеді.

Нағима Тойсабаева, балалар үйінің қызметкері:

-Мен анам мен әкемнен бірдей айырылып, жетім қалған соң 1972 жылы алтыншы класта оқып жүргенде балалар үйіне келдім.

Жақия әкейдің басымнан мейірлене сипап, жылы қабақпен қарсы алғаны әлі күнге дейін көз алдымнан кетпейді. Ол кісі менің есімде аса ақылдылығымен, сыпайылығымен, сезімталдығымен сақталып қалды. Ол кезде әр топта 8-40 бала тәрбиеленетін. Белсенділігіммен көзге түсіп №6 топтың корпускомы міндетін атқардым. Жақия әке балалардың басынан аяғына дейін киім-кешегінің жағдайына үнемі көңіл бөлетін. Біз болашақ өмірге дайын болуымыз үшін еңбек тәрбиесі мен оқу білімге қатты көңіл бөлді. Күнделікті кешке сол күндегі балалардың сабақ үлгерімі, тәртібі, үйлердің тазалығы бойынша қорытындысын шығарып, тізіліс өткізу дәстүрге айналған. Жазғы каникул кезінде 10 қыз жөндеу жұмыстарына, 10 қыз бау-бақша күтуге, 10 ұл шөп шабуға ересек балалардан бөлетін. Осы жұмыстарда жақсы көзге түскендерді 7 ноябрьдегі мерекеде I-ші, II-ші, III-ші орындар бойынша ақшалай марапаттайтын еді. Ал, оқу-білім алудан үздік көрсеткіштерге жеткен балаларға жаңа жыл мерекесінде жаңа киімдер сыйлайтын.

Міне, қамқоршы ұстаз, мейірімді әке жетім балаларды осылайша ынталандырып, қолдап, олардың өмірге деген құлшынысын оятатын. Сонымен қоса, қонаққа келген түлектерді де ұмытпай жаңажылдық сыйлықтар бергізетін. Жақия ағаның жарқын өнегесі, оның берген тәрбиесінің арқасында өмірден өз орнымды тауып, отбасын құрдым, бала сүйдім, немерелерімнің сүйікті әжесімін. Мейірімді ұстазға деген алғысым, ризалығым шексіз.

Әңгімелескен Бақыт МҮЛІКОВА